O tym, czy tworzywo nadaje się do kontaktu z żywnością, nie decyduje wyłącznie jego kod PET, HDPE, LDPE czy PP. Najważniejsze jest przeznaczenie konkretnego wyrobu i jego zgodność z wymaganiami dotyczącymi materiałów do kontaktu z żywnością. Ten sam rodzaj polimeru może występować w produktach przeznaczonych do zupełnie różnych warunków.
Jak regulowany jest kontakt plastiku z żywnością?
Materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością podlegają w Unii Europejskiej szczególnym wymaganiom. Ich składniki nie powinny migrować do żywności w ilościach zagrażających zdrowiu ani powodować niedopuszczalnych zmian składu, smaku lub zapachu produktu.
Dla tworzyw sztucznych obowiązują dodatkowe wymagania dotyczące między innymi dozwolonych substancji i limitów migracji. Dlatego nie należy zakładać, że dowolny przedmiot wykonany z danego polimeru automatycznie nadaje się do przechowywania jedzenia.
Producent gotowego wyrobu powinien ocenić go dla określonych warunków użycia. Znaczenie ma nie tylko rodzaj tworzywa, ale również temperatura, rodzaj żywności i przewidywany czas kontaktu.
Czy symbol tworzywa wystarcza?
Nie. Kod 1, 2, 4 czy 5 informuje przede wszystkim, jaki rodzaj tworzywa zastosowano. Nie mówi natomiast wszystkiego o dodatkach, budowie wielowarstwowej, maksymalnej temperaturze czy przeznaczeniu gotowego produktu.
Jeżeli producent oznaczył pojemnik jako przeznaczony do żywności, warto dodatkowo sprawdzić instrukcję dotyczącą temperatury, mycia, zamrażania oraz stosowania w kuchence mikrofalowej. Brak takiej informacji nie powinien być zastępowany internetowymi tabelami opartymi wyłącznie na kodzie polimeru.
Znaczenie temperatury i czasu kontaktu
Migracja substancji z materiału zależy między innymi od temperatury, czasu i rodzaju żywności. Dlatego pojemnik przeznaczony do zimnych produktów nie musi być odpowiedni do podgrzewania. Podobnie opakowanie jednorazowe nie powinno być automatycznie traktowane jako pojemnik do wielokrotnego użycia.
Nie kieruj się internetowym uproszczeniem, że „PP zawsze można grzać” albo „PET zawsze jest niebezpieczny”. W praktyce liczy się konkretny wyrób i warunki użytkowania, a nie sama nazwa polimeru.
Czy opakowania jednorazowe można używać wielokrotnie?
Jeżeli opakowanie zostało zaprojektowane do jednorazowego zastosowania, producent nie musi zakładać wielokrotnego mycia, ścierania powierzchni i długiego okresu użytkowania. Powtarzane użycie może więc wykraczać poza warunki, dla których produkt został zaprojektowany.
Do regularnego przechowywania żywności lepiej wybierać pojemniki przeznaczone do wielokrotnego użytku i stosować je zgodnie z instrukcją. Uszkodzone, mocno porysowane lub zdeformowane pojemniki warto wymienić.
Tworzywa z recyklingu a żywność
Tworzywa pochodzące z recyklingu mogą być stosowane do kontaktu z żywnością, ale podlegają dodatkowym wymaganiom dotyczącym procesu przetwarzania i usuwania potencjalnych zanieczyszczeń. W Unii Europejskiej istnieją odrębne przepisy dotyczące recyklingu plastiku przeznaczonego do ponownego kontaktu z żywnością.
W szczególności kontroluje się jakość materiału wejściowego i skuteczność procesu dekontaminacji. Sam fakt, że odpad pochodził kiedyś z opakowania żywności, nie oznacza jeszcze, że każdy recyklat z tego strumienia można ponownie wykorzystać do produkcji opakowań spożywczych.
Jeżeli chcesz najpierw rozpoznać materiał, przeczytaj co oznaczają symbole 1–7 na plastiku. Szerszy przegląd znajdziesz w artykule Rodzaje tworzyw sztucznych.
Jak rozpoznać pojemnik przeznaczony do żywności?
Najważniejsze są informacje producenta na opakowaniu lub w instrukcji. W przypadku wyrobów, które nie są oczywiście przeznaczone do kontaktu z żywnością, może pojawić się symbol kieliszka i widelca albo odpowiednia informacja tekstowa. Sam brak takiego symbolu nie zawsze oznacza problem, ponieważ w przypadku produktów, których przeznaczenie jest oczywiste – na przykład niektórych naczyń – przepisy przewidują inne sposoby informowania. Dla użytkownika kluczowe jest jednak to, aby nie przenosić żywności do przypadkowych wiader, pudeł czy pojemników technicznych tylko dlatego, że wykonano je z PP lub PE. Materiał techniczny może zawierać dodatki i nie być oceniony do kontaktu z żywnością.
Co z kuchenką mikrofalową i zmywarką?
Odpowiedniość do żywności nie oznacza automatycznie odporności na mikrofalówkę czy wielokrotne mycie w wysokiej temperaturze. Takie zastosowania powinny być wskazane przez producenta. Jeżeli pojemnik odkształca się, pęka, matowieje lub ma uszkodzoną powierzchnię, nie warto używać go dalej w warunkach innych niż przewidziane.








